Παρακατάτω παραθέτουμε κάποια στοιχεία απαραίτητα για την αποσαφήνιση τόσο του τι είναι η ονοματοδοσία και τι πραγματικά είναι η βάπτιση. Σύμφωνα λοιπόν με τον Συνήγορο του Πολίτη:

1. Δεν χρειάζεται βάπτιση για να έχεις όνομα.

Με την βάπτιση δεν αποκτάς όνομα, αποκτάς μόνο θρήσκευμα. Η βάπτιση όχι μόνον δεν συνιστά αναγκαία συνθήκη για την απόκτηση ονόματος, αλλά ούτε καν ικανή.

Oι ληξιαρχικές καταχωρίσεις ονοματοδοσίας και βάπτισης είναι εντελώς ανεξάρτητες και άσχετες μεταξύ τους. Η ονοματοδοσία αποτελεί την αποκλειστική διαδικασία κτήσης ονόματος νεογνού, απαιτείται ακόμη και επί ήδη δηλωμένης ή ταυτοχρόνως δηλούμενης βαπτίσεως, και προϋποθέτει παρουσία και των δύο γονέων ή εξουσιοδότηση του απόντος γονέως.

Αντίθετα, η καταχώριση βάπτισης έχει ως αποκλειστικό αποτέλεσμα την αναγραφή θρησκεύματος και ουδόλως επιδρά στο ήδη δηλωθέν ή ταυτοχρόνως δηλούμενο όνομα, ενώ μπορεί να γίνει και χωρίς εξουσιοδότηση του απόντος γονέως ή ακόμη και με πρωτοβουλία άλλων προσώπων. Σύμφωνα λοιπόν με τον νόμο, η λήψη ονόματος δεν αποτελεί συστατικό στοιχείο της βάπτισης.

Το γεγονός ότι οι δύο διαδικασίες συνηθίζεται να λαμβάνουν χώρα ταυτόχρονα στα ληξιαρχεία, συνιστά πρόσφορο έδαφος για δημιουργία μιας νομικής πλάνης, διότι έτσι γεννάται η εντύπωση ότι δεν μπορεί κανείς να κάνει μόνον δήλωση βάπτισης χωρίς δήλωση ονόματος. Όμως, σύμφωνα με τον νόμο η ονοματοδοσία δεν είναι έγκυρη παρά μόνον αν υπογράψουν και οι δύο γονείς ή αν υπάρχει εξουσιοδότηση του απόντος γονέως. Αν λοιπόν πάει μόνον ο ένας γονιός, ή μόνον ο νονός, να δηλώσουν την βάπτιση, δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονη ονοματοδοσία και αν γίνει είναι άκυρη.

2. Η βάπτιση δεν είναι υποχρεωτικό να δηλωθεί στο ληξιαρχείο.

Πουθενά δεν απαιτείται ληξιαρχική πράξη βάπτισης, ούτε για εγγραφή στο σχολείο, ούτε για έκδοση ταυτότητας, ούτε για τη στρατιωτική θητεία. Το θρήσκευμα αποτελεί ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο.

Έτσι λοιπόν είναι λανθασμένη η εντύπωση που έχουμε και που συχνά οδηγεί σε μικροπαρεξηγήσεις και παρανόηση της σημασίας του Μυστηρίου πως η Βάπτιση γίνεται για να αποκτήσει κάποιος ένα όνομα.

Η αναφορά του ονόματος του βαπτιζόμενου υπάρχει στη Βάπτιση, όπως ακριβώς υπάρχει και σε άλλες ακολουθίες της Εκκλησίας μας και δηλώνει και εδώ, όπως παντού, το ότι για τον Θεό ο κάθε ένας μας είναι ένα πρόσωπο για το οποίο Εκείνος ξέχωρα ενδιαφέρεται.

Αναφορά ονόματος έχουμε και στις παρακλήσεις και στο Ευχέλαιο και στο Γάμο και σε πλήθος άλλες περιπτώσεις.

Η Εκκλησία μας έχει ευχή ονοματοδοσίας που συνήθως διαβάζεται οκτώ μέρες μετά τη γέννηση – μπορεί και αργότερα – και το όνομα του παιδιού μπορεί να αναφέρεται και πριν από τη Βάπτιση.